Yüksekte Çalışma Eğitimi Nedir? Nerede Alınır? Ücreti Ne Kadar?
Yüksekte Çalışma Eğitimi: Kapsamlı Rehber 2026
Giriş
Yüksekte çalışma, İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatında 'özel risk gerektiren işler' kategorisinde yer almaktadır. 2 metreden fazla yükseklikte yapılacak her türlü çalışmada, personelin yüksekte çalışma eğitimi almış olması yasal zorunluluktur. Bu eğitim, hem çalışanın hem de işverenin güvenliğini ve yasal uyumluluğunu sağlar.
Türkiye'de her yıl meydana gelen iş kazalarının yaklaşık yüzde 15'i yüksekten düşme kazalarıdır. Bu kazaların büyük bir bölümü, yetersiz eğitim, eksik güvenlik önlemleri ve hatalı ekipman kullanımından kaynaklanmaktadır. Yüksekte çalışma eğitimi, bu riskleri minimize etmek için tasarlanmış kapsamlı bir programdır.
Bu rehberde, yüksekte çalışma eğitiminin ne olduğunu, yasal dayanağını, eğitim içeriğini, nereden alınacağını, maliyetlerini ve Manisa özelindeki karşılığını detaylı olarak ele alacağız.
Bölüm 1: Yüksekte Çalışma Eğitimi Nedir?
Yüksekte çalışma eğitimi, 2 metreden yüksekte yapılacak tüm işlerde çalışacak personelin alması gereken teorik ve uygulamalı güvenlik eğitimidir.
Kapsam:
- İskele üzerinde çalışma
- Platform ve manlift kullanımı
- Çatı üzerinde çalışma
- Merdiven ve seyyar platform kullanımı
- İpte çalışma (rope access)
- Kuyu ve baca içi çalışma
Yukarıda sayılan tüm çalışma tiplerinde, personelin yüksekte çalışma eğitimine sahip olması zorunludur.
Bölüm 2: Yasal Dayanak
Yüksekte çalışma eğitiminin zorunluluğu şu mevzuattan kaynaklanmaktadır:
6331 Sayılı İSG Kanunu — Madde 17:
İşveren, çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar. Bu eğitimler özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi halinde ve yeni teknoloji uygulanması halinde verilir.
Çalışanların İSG Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik:
- Az tehlikeli sınıfta: Yılda en az 8 saat
- Tehlikeli sınıfta: Yılda en az 12 saat
- Çok tehlikeli sınıfta: Yılda en az 16 saat
Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği:
Yüksekte çalışma, özel risk gerektiren işler arasında sayılmıştır. Bu kapsamdaki çalışmalar için mesleki eğitim belgesi veya iş deneyim belgesi aranır.
Bölüm 3: Eğitim İçeriği — Detaylı Müfredat
Profesyonel bir yüksekte çalışma eğitimi aşağıdaki modülleri kapsar:
Modül 1: Temel İSG Kavramları (2 saat)
- İş kazası tanımı ve istatistikleri
- Yüksekte çalışma tanımı ve kapsamı
- Yasal mevzuat özeti
- İşveren ve çalışan sorumlulukları
- Risk değerlendirmesi kavramı
Modül 2: Yüksekte Çalışma Riskleri (2 saat)
- Düşme riskleri ve nedenleri
- Nesne düşme riskleri
- İklim koşulları riskleri (rüzgar, yağmur, soğuk)
- Elektrik teması riskleri
- Ergonomik riskler (uzun süre aynı pozisyonda çalışma)
- Psikolojik riskler (yükseklik korkusu, panik)
Modül 3: Düşmeden Korunma Sistemleri (2 saat)
- Toplu korunma önlemleri: Korkuluk, güvenlik ağı, örtü sistemi
- Kişisel korunma donanımları (KKD):
- Tam vücut emniyet kemeri (full body harness)
- Lanyar (bağlantı halatı) türleri
- Geri sarımlı düşme durdurucu (SRL)
- Şok emici (energy absorber)
- Ankraj noktaları ve yaşam hatları
- KKD seçimi, kullanımı ve bakımı
- KKD'nin son kullanma tarihi ve kontrol periyotları
Modül 4: Ekipman Güvenliği (1 saat)
- Platform ve manlift güvenli kullanımı
- İskele kurulum ve kontrol kuralları
- Merdiven güvenli kullanımı
- Seyyar platform güvenliği
Modül 5: Acil Durum ve Kurtarma (1 saat)
- Kurtarma planı hazırlama
- Asılı kalma sendromu (suspension trauma)
- Kurtarma ekipmanları ve teknikleri
- İlkyardım prosedürleri
- Acil iletişim protokolleri
Modül 6: Uygulamalı Eğitim (2 saat)
- Emniyet kemeri giyme ve bağlama pratiği
- KKD kontrol uygulaması
- Düşme simülasyonu
- Acil kurtarma tatbikatı
- Platform kullanım demonstrasyonu
Bölüm 4: Eğitim Nereden Alınır?
Yüksekte çalışma eğitimi aşağıdaki kurumlardan alınabilir:
1. MEB Onaylı Eğitim Kurumları:
- Mesleki eğitim merkezleri
- Hayat Boyu Öğrenme kapsamındaki kurslar
- Geçerlilik: Resmi ve en güvenilir seçenek
2. OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri):
- İşyeri sağlık ve güvenlik hizmeti sunan kuruluşlar
- İşyerine gelerek toplu eğitim verebilirler
- Geçerlilik: İSG mevzuatı kapsamında geçerli
3. Özel İSG Eğitim Kuruluşları:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetki belgeli kuruluşlar
- Genellikle daha kapsamlı ve uygulamalı eğitimler sunarlar
- Geçerlilik: Bakanlık yetkisi ile geçerli
4. Halk Eğitim Merkezleri:
- Her ilde bulunan ve ücretsiz veya düşük maliyetli eğitimler sunan kamu kurumları
- Geçerlilik: MEB onaylı
Uyarı: Online Eğitimler
Sadece online olarak verilen yüksekte çalışma eğitimleri yasal olarak geçersizdir. Mevzuat, uygulamalı eğitimi zorunlu kılmaktadır. Online olarak sadece teorik kısım tamamlanabilir, ancak uygulamalı bölüm mutlaka yüz yüze yapılmalıdır.
Bölüm 5: Ücretler (2026 Güncel)
Yüksekte çalışma eğitimi ücretleri, eğitim kurumuna, eğitim süresine ve katılımcı sayısına göre değişmektedir:
- Bireysel katılım (1 kişi): 800 - 2.000 TL
- Toplu eğitim (10+ kişi): Kişi başı 500 - 1.200 TL
- İşyerine gelerek eğitim: 5.000 - 15.000 TL (grup)
- Eğitim süresi: 8 saat (1 tam gün)
Eğitime dahil olan hizmetler:
- Teorik ve uygulamalı eğitim
- Eğitim materyalleri
- Sertifika düzenleme
- Yenileme eğitimi hatırlatması
Bölüm 6: Ön Koşullar ve Sağlık Gereksinimleri
Yüksekte çalışma eğitimine katılabilmek için:
- 18 yaşını doldurmuş olmak
- En az ilkokul mezunu olmak
- Sağlık raporu (yüksekte çalışmaya engel durumun olmadığına dair)
Yüksekte çalışmaya engel teşkil eden durumlar:
- Kontrol altına alınmamış epilepsi
- Şiddetli vertigo (baş dönmesi)
- İleri derecede kalp-damar hastalıkları
- Kontrol altına alınmamış diyabet
- Alkol veya madde bağımlılığı
- Ciddi görme veya işitme kaybı
Bölüm 7: Eğitim Yenileme Zorunluluğu
Yüksekte çalışma eğitimi genellikle 3 yıl geçerlidir. Ancak:
- İSG mevzuatı yıllık tazeleme eğitimi öngörür
- İş değişikliği veya ekipman değişikliğinde yenilenmesi önerilir
- İş kazası sonrasında ek eğitim zorunludur
Bölüm 8: Manisa'da Yüksekte Çalışma Eğitimi
Manisa ve çevresinde yüksekte çalışma eğitimi veren kurumlar mevcuttur. MOSB'deki fabrikaların çoğu, çalışanlarına düzenli olarak bu eğitimi aldırmaktadır.
Artı Platform olarak sunduğumuz destekler:
- Yüksekte çalışma eğitim koordinasyonu
- Kiralama müşterilerimize eğitim indirimi sağlayan anlaşmalı kuruluşlar
- Makine üstü familya eğitimi (spesifik model eğitimi)
- İSG evrak paketi hazırlama desteği
Sonuç
Yüksekte çalışma eğitimi, hem yasal bir zorunluluk hem de hayat kurtaran bir yatırımdır. Doğru eğitim kurumunu seçerek, kapsamlı ve uygulamalı bir eğitim programına katılarak, kendinizi ve çalışma arkadaşlarınızı koruyabilirsiniz.
Manisa'da yüksekte çalışma eğitimi ve platform kiralama konusunda destek almak için Artı Platform'u arayabilirsiniz.